Ajanla üretmeye başlayan herkes benzer yerlerde takılıyor. Kurulumlarda aynı hataları o kadar sık gördük ki artık listesini baştan dağıtıyoruz: "Bunları yapacaksın, normaldir; erken fark edersen ucuz atlatırsın." Bu yazı o listenin açık hali: en sık yapılan 7 hata ve her birinin pratik çözümü.
Kısa cevap
En sık yapılan 7 hata: belirsiz iş emri vermek, ilk projeyi çok büyük seçmek, test etmeden ilerlemek, düzeltme yerine baştan başlatmak, her şeyi tek oturumda bitirmeye çalışmak, ürettiğini kullanmamak ve test etmeden yayına almak. Ortak çözüm: küçük kapsam, net tarif ve her turda kendi elinle test.
Hata 1: Belirsiz iş emri vermek
"Güzel bir site yap" tipi emirler, ajanın tahmin doldurmasıyla sonuçlanır ve tahmin nadiren isabetlidir. Çözüm: her emirde dört parça: amaç, kapsam, kısıt, kabul ölçütü. Bu iskeleti iş emri yazma rehberinde örnekleriyle anlattık; bu yazıdaki hataların yarısı o iskeletle kendiliğinden çözülür.
Hata 2: İlk projeyi çok büyük seçmek
"Kapsamlı bir platform kuracağım" diye başlayan ilk proje, çoğunlukla hiç bitmeyen ilk proje olur. Büyük kapsam, her turda daha fazla belirsizlik ve daha uzun hata listesi demek. Çözüm: ilk proje bir haftada bitecek kadar küçük olmalı; mini bir takip paneli gibi. Küçük bitirip büyütmek, büyük başlayıp bırakmaktan her zaman hızlıdır.
Hata 3: Test etmeden ilerlemek
Ajan "tamamlandı" deyince işin bittiğini varsaymak, en pahalı hata. Üç turdur test edilmemiş bir yapının üstüne katman eklersen, hata ortaya çıktığında hangi turdan geldiğini bulmak saatler alır. Çözüm: her turun sonunda üretileni kendi elinle dene. Gerçek veriyle, gerçek senaryoyla. Erken yakalanan hata dakikalık, geç yakalanan hata günlük iştir.
Hata 4: Düzeltme yerine baştan başlatmak
Sonuç beğenilmeyince her şeyi silip "bir daha yap" demek cazip geliyor ama yanlış; yeni tur, eski turun bilgisini taşımaz ve başka yerlerinden eksik yeni bir sonuç gelir. Çözüm: farkı tarif et: ne bekliyordun, ne çıktı, ne kalsın. "Liste düzeni kalsın, renkleri değiştir" gibi. Koruma cümlesi, değiştirme cümlesi kadar önemli.
Hata 5: Her şeyi tek oturumda bitirmeye çalışmak
Yorgun kafayla verilen beşinci saat emirleri, sabah kafasıyla verilen ilk saat emirlerinden belirgin biçimde kötüdür; belirsizlik artar, hata 1'e geri dönersin. Çözüm: kısa ve düzenli oturumlar. Haftada 5-6 saati iki üç bloğa böl; her bloğu tek ve bitirilebilir bir işe ayır.
Hata 6: Kurduğunu kullanmamak
Aracı kurup rafa kaldırmak, hiç kurmamakla aynı kapıya çıkar; üstelik "denedim, olmadı" hissi de cabası. Kullanılmayan araç geri bildirim üretmez, geri bildirim olmayınca araç gelişmez. Çözüm: kurduğun her şeyi en az bir hafta gerçek işinde kullan. Eksikler ancak kullanımda görünür; o eksik listesi senin en değerli iyileştirme planındır.
Hata 7: Test etmeden yayına almak
Lokalde bir kez çalıştı diye siteyi veya aracı hemen yayına almak, ilk gerçek ziyaretçide bozulan bir deneyimle sonuçlanabilir. Çözüm: yayın öncesi kısa bir kontrol listesi: telefonda görünüm, bağlantıların çalışması, formların gerçekten ulaşması, yazım hataları. Beş dakikalık liste, yayın sonrası utançtan ucuzdur.
Bu hatalardan kaçınmanın ortak formülü ne?
Yedi hatayı tek tabloya indirirsen ortak desen görünür:
| Hata ailesi | Kök neden | Ortak çözüm |
|---|---|---|
| 1 ve 4 | Tarif eksikliği | Dört parçalı iş emri, farkı tarif etme |
| 2 ve 5 | Kapsam şişkinliği | Küçük iş, kısa oturum, tek odak |
| 3 ve 7 | Doğrulama eksikliği | Her turda ve yayından önce elle test |
| 6 | Alışkanlık eksikliği | Kurduğunu bir hafta gerçek işte kullanma |
Sıralı ve denetimli bir başlangıç istersen: kitlerdeki kontrol listeleri bu hataların her birini kurulum sırasında yakalatır; hatayı kontrol listesiyle yakalamak, sahada yakalamaktan ucuz. Kendi yolunu çizmek isteyenler için de yukarıdaki tablo yeterli bir pusula. Bir sonraki adım olarak öğrenme yolu yazısındaki durak sırasını takip edebilirsin.