SÖZLÜK

Yapay Zekayla Kur sözlüğü

39 kavram · Son güncelleme: 14 Ağustos 2026

Ajanlar ve araçlar

Kimin ne iş yaptığını ayırt etmeni sağlayan temel kavramlar.

Yapay zeka kodlama ajanı

Bilgisayarında dosya oluşturabilen, kod yazabilen ve komut çalıştırabilen yapay zeka aracı. Sohbet botundan farkı, konuşmayı gerçek dosya değişikliğine çevirmesi ve iş bitene kadar çalışmaya devam etmesidir.

Ajan nedir yazısı ›

Sohbet botu

Sana metin öneren, ama önerdiğini uygulamayan yapay zeka arayüzü. Çıktıyı kopyalayıp yapıştırmak, dosyayı açmak ve kaydetmek sana kalır.

Ajan ile farkı ›

Claude Code

Anthropic'in terminalde çalışan kodlama ajanı. Proje klasörünü okur, dosya oluşturur ve komut çalıştırır; bu yüzden sıralı bir iş emri verildiğinde tarif edilen aracı kurabilir.

Claude Code ve Cursor karşılaştırması ›

Cursor

Yapay zeka desteği gömülü bir kod editörü. Kod yazmayı bilenlerin hızını artırmak için tasarlandığından, editör arayüzüyle çalışmayı sevenlere daha uygundur.

Claude Code ve Cursor karşılaştırması ›

No-code

Hiç kod yazmadan, hazır bileşenleri sürükleyip bırakarak uygulama kurma yaklaşımı. Hızlıdır ama aracın izin verdiği sınırların dışına çıkamazsın.

Ajan mı, no-code mu? ›

Low-code

Çoğu işi hazır bileşenlerle yapıp gerektiğinde araya küçük kod parçaları ekleyebildiğin ara yaklaşım. No-code ile tam kodun arasında durur.

Model

Yapay zekanın altında çalışan dil modeli. Aynı arayüzle farklı modeller kullanılabilir; modelin yeteneği çıktının kalitesini doğrudan etkiler.

Token

Dil modellerinin metni ölçtüğü birim. Bir kelime çoğu zaman bir ya da birkaç token eder; ücretlendirme ve bağlam sınırları token üzerinden hesaplanır.

API

Bir yazılımın başka bir yazılıma açtığı bağlantı noktası. Kurduğun aracın harici bir servisten veri çekmesi ya da ona veri göndermesi API üzerinden olur.

Yerel çalıştırma

Aracın internete açılmadan, yalnız kendi bilgisayarında çalışması. Öğrenme aşamasında en güvenli alandır: hata yapsan da dışarıyı etkilemez.

İlk lokal aracını kurmak ›

Üretim yöntemi

Ajanla çalışırken sonucu belirleyen alışkanlıklar.

Prompt (istem)

Yapay zekaya verdiğin talimat metni. İyi bir istem ne istediğini, hangi biçimde istediğini ve neyi istemediğini birlikte söyler.

Prompt mühendisliği yazısı ›

Prompt mühendisliği

İstemi biçimlendirerek istenen çıktıyı alma pratiği. Tek seferlik işlerde işe yarar; tekrar eden üretimde tek başına yetmez, çünkü sonuç her seferinde değişir.

Prompt mühendisliği yazısı ›

İş emri

Ajana verilen, baştan sona bir işi tarif eden sıralı talimat. Amaç, kabul ölçütü ve sınırları içerdiği için sonucu şansa bırakmaz.

İş emri yazma rehberi ›

Vibe coding

Ne istediğini konuşarak anlatıp kodu ajana yazdırma biçimi. Hızlı ilerletir; tarif belirsizleştiğinde çıktının da belirsizleşmesi en bilinen zayıf yanıdır.

Vibe coding yazısı ›

Bağlam

Ajanın o an gördüğü bilgi: verdiğin talimat, açık dosyalar ve önceki konuşma. Ajan bağlamda olmayan bir şeyi bilemez; eksik bağlam yanlış çıktının en yaygın sebebidir.

Bağlam penceresi

Modelin bir seferde işleyebileceği en fazla metin miktarı. Pencere dolunca en eski bilgi düşer, bu yüzden uzun işlerde önemli kararları tekrar hatırlatmak gerekir.

Halüsinasyon

Modelin emin bir dille yanlış bilgi üretmesi. Çözümü, çıktıya güvenmek yerine çalıştırıp test etmektir.

Sık yapılan hatalar ›

Yineleme

Çıktıyı görüp düzeltme isteyerek ilerleme. Ajanla çalışmanın normal hâli tek seferde mükemmel sonuç değil, birkaç turda iyileşen sonuçtur.

Kabul ölçütü

İşin bittiğini nereden anlayacağını önceden yazmak. Ölçüt yoksa hem sen hem ajan ne zaman duracağını bilemez.

İş emri yazma rehberi ›

Test senaryosu

Aracın doğru çalıştığını kanıtlayan somut adımlar. Kod okumayı bilmeyen biri için kalite kontrolün en pratik yoludur.

Ürün ve iş modeli

Kurduğun aracı işe dönüştürürken geçen kavramlar.

Kit

Bir aracı kurmak için gereken her şeyin bir arada olduğu paket: sıralı iş emirleri, şablon dosyalar, kurulum rehberi ve kontrol listesi. Kurs değildir; çıktısı bilgi değil, çalışan bir araçtır.

Kit fiyatları ›

Şablon dosya

Kitin içinde hazır gelen, üzerine kendi bilgilerini yazdığın taslak dosya. Sıfırdan yapı kurmak yerine doldurmayla başlarsın.

Kontrol listesi

Kurulum bittikten sonra tek tek işaretlediğin doğrulama maddeleri. Gözden kaçan adımı yakalamanın en ucuz yolu budur.

Mikro SaaS

Dar bir hedef kitlenin belirli bir derdini çözen, tek kişinin kurup işletebileceği, abonelikle satılan küçük yazılım ürünü. Gücü küçüklüğünde: az masraf, net müşteri, yönetilebilir kapsam.

Mikro SaaS nedir? ›

SaaS

Yazılımın satın alınıp kurulmak yerine hizmet olarak, genelde abonelikle kullanıldığı model. Kullanıcı tarayıcıdan girer, bakım ve güncelleme satıcıdadır.

Abonelik modeli

Tek seferlik satış yerine aylık ya da yıllık düzenli ödeme. Gelir öngörülebilir hâle gelir, karşılığında sürekli hizmet vermen beklenir.

MVP

En küçük çalışır ürün: fikri sınamaya yetecek kadar özelliği olan ilk sürüm. Amaç etkilemek değil, doğru şeyi kurup kurmadığını erken öğrenmektir.

Lokal araç

Yalnız kendi bilgisayarında çalışan, dışarı açılmayan küçük araç. Üretim döngüsünü öğrenmek için ilk basamak olarak kullanılır.

İlk lokal aracını kurmak ›

Açılış sayfası

Tek bir amaca hizmet eden tek sayfalık site: anlatmak ve bir eyleme yönlendirmek. Menüsü ve dağılan bağlantıları olmadığı için dönüşüme odaklıdır.

Site yapma yazısı ›

İçerik hattı

İçeriğin fikirden yayına kadar aynı adımlardan geçtiği tekrarlanabilir düzen. Her seferinde sıfırdan başlamayı ortadan kaldırır.

İçerik hattı kurma ›

Satış otomasyonu

Mail sekansı, teklif üretimi ve takip gibi tekrar eden satış işlerinin bir düzene bağlanması. Karar sende kalır, tekrar eden kısım otomatikleşir.

Satış otomasyonu kurma ›

Mail sekansı

Belirli aralıklarla gönderilen, birbirini tamamlayan mail dizisi. Tek mail yerine planlı bir seri, cevapsız kalma ihtimalini azaltır.

CRM

Müşteri ve görüşme kayıtlarını tek yerde tutan düzen. Karmaşık bir yazılım olmak zorunda değildir; kimin ne aşamada olduğunu gösteren basit bir tablo da CRM sayılır.

Yayın ve teknik taraf

Kurduğun şeyi internete açarken gereken kavramlar.

Alan adı

Sitenin internetteki adresi. Yıllık ücretle kiralanır ve sunucuya yönlendirilir.

Barındırma

Site dosyalarının durduğu ve ziyaretçilere sunulduğu sunucu hizmeti. Alan adı adres, barındırma ise binadır.

Yayına alma

Bilgisayarında hazırladığın dosyaların sunucuya taşınıp internetten erişilir hâle gelmesi. Genelde birkaç adımlık bir işlemdir.

Kod bilmeden site kurmak ›

Statik site

Her ziyaretçiye aynı hazır dosyaların sunulduğu site türü. Hızlı, ucuz ve güvenlidir; blog ve tanıtım siteleri için fazlasıyla yeterlidir.

Depo

Proje dosyalarının sürümleriyle birlikte saklandığı yer. Bir değişiklik bozarsa geri dönebilmeni sağlar.

Sürüm

Bir dosyanın belirli bir andaki hâli. Sürüm tutmak, yanlış giden değişikliği geri almanın en pratik yoludur.

Tanımlar bu sitenin kendi yazılarından derlendi. Ayrıntı için her terimin altındaki bağlantıyı ya da blog bölümünü kullanabilirsin.